Η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα προς μια ενιαία, αξιόπιστη και διαλειτουργική ψηφιακή ταυτότητα. Το Interoperability Test Bed (ITB) παρείχε υποστήριξη δοκιμών συμμόρφωσης για την πρωτοβουλία EU Digital Identity (EUDI) Wallet, συμβάλλοντας καθοριστικά στην επιτυχή υλοποίηση του πρώτου EUDI Wallets Launchpad 2025, ενός ευρωπαϊκού γεγονότος δοκιμών διαλειτουργικότητας.
Καθώς ολοένα και περισσότερες δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες μεταφέρονται στο ψηφιακό περιβάλλον, η ασφαλής ψηφιακή ταυτοποίηση δεν αποτελεί πλέον επιλογή αλλά αναγκαιότητα. Τα Ευρωπαϊκά Πορτοφόλια Ψηφιακής Ταυτότητας (EUDI Wallets) ανταποκρίνονται σε αυτή την ανάγκη, επιτρέποντας στους πολίτες να αποδεικνύουν την ταυτότητά τους, να αποθηκεύουν και να διαμοιράζονται ψηφιακά έγγραφα, καθώς και να δημιουργούν δεσμευτικές ηλεκτρονικές υπογραφές, με τρόπο ασφαλή, αξιόπιστο και με σεβασμό στην ιδιωτικότητα.
Το θεσμικό πλαίσιο και οι κοινοί κανόνες
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει ο Κανονισμός για την Ευρωπαϊκή Ψηφιακή Ταυτότητα, ο οποίος θέτει το νομικό πλαίσιο για ένα ασφαλές και διαλειτουργικό ευρωπαϊκό οικοσύστημα ψηφιακής ταυτότητας. Ο κανονισμός συμπληρώνεται από Εκτελεστικές Πράξεις, οι οποίες καθορίζουν κοινούς κανόνες, διαδικασίες και τεχνικές απαιτήσεις για όλους τους εμπλεκόμενους:
- Πάροχοι πορτοφολιών, που αναπτύσσουν τις εφαρμογές.
- Εκδότες, οι αξιόπιστοι φορείς που εκδίδουν ψηφιακές ταυτότητες και ψηφιακά έγγραφα.
- Πάροχοι υπηρεσιών, που αξιοποιούν την ψηφιακή ταυτότητα για την παροχή των υπηρεσιών τους.
Δεν υπάρχει ένα και μοναδικό ευρωπαϊκό ψηφιακό πορτοφόλι. Αντίθετα, υπάρχουν πολλαπλές υλοποιήσεις, οι οποίες βασίζονται στις ίδιες τεχνικές προδιαγραφές, ώστε να προσφέρουν κοινή εμπειρία χρήσης και ίδιες λειτουργίες. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι ένας πολίτης μπορεί να χρησιμοποιεί την ψηφιακή του ταυτότητα απρόσκοπτα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σημειώνεται ότι έως το τέλος του 2026, κάθε κράτος-μέλος υποχρεούται να προσφέρει τουλάχιστον ένα EUDI Wallet σε πολίτες, κατοίκους και επιχειρήσεις.
Το EUDIWalletsLaunchpad 2025
Η ύπαρξη πολλαπλών ψηφιακών πορτοφολιών καθιστά κρίσιμη τη διασφάλιση της διαλειτουργικότητάς τους. Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο εντάσσεται το EUDI Wallets Launchpad, μια πολυήμερη διοργάνωση δοκιμών διαλειτουργικότητας που οργανώνεται από τη Γενική Διεύθυνση CONNECT της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η πρώτη διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στις 10–12 Δεκεμβρίου 2025 στις Βρυξέλλες, με περισσότερους από 250 συμμετέχοντες. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι τεχνικές δοκιμές, οι τεχνικές παρουσιάσεις, τα εργαστήρια και οι ανταλλαγές εμπειριών μεταξύ των εμπλεκόμενων ομάδων.
Κεντρικό ρόλο στις δοκιμές είχε το Interoperability Test Bed, το οποίο αξιοποιήθηκε για την οργάνωση και την εκτέλεση δοκιμών peer-to-peer. Περισσότεροι από 60 δοκιμαστές από 16 χώρες συμμετείχαν σε 420 δοκιμές, κάνοντας χρήση και λογισμικού αναφοράς που ανέπτυξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν ότι οι τεχνικές προδιαγραφές εφαρμόζονται ορθά στην πράξη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το Interoperability Test Bed έχει χρησιμοποιηθεί και στο παρελθόν για δοκιμές ψηφιακών πορτοφολιών σε ακαδημαϊκά σενάρια, καθώς και σε περιπτώσεις που σχετίζονται με τις αερομεταφορές. Η αξιοποίησή του στο πλαίσιο του Launchpad ενισχύει περαιτέρω τον ρόλο του ως βασικού εργαλείου για τη διαλειτουργικότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Θετικά αποτελέσματα και επόμενα βήματα
Η διοργάνωση του EUDI Wallets Launchpad 2025 αξιολογήθηκε ως ιδιαίτερα επιτυχημένη, τόσο από τους συμμετέχοντες όσο και από τους διοργανωτές. Η θετική αποτίμηση αφορούσε και το Interoperability Test Bed, το οποίο χαρακτηρίστηκε εύχρηστο και αποτελεσματικό.
Με βάση την εμπειρία αυτή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει τη συνέχιση των διοργανώσεων EUDI Wallets Launchpad, με επόμενη εκδήλωση εντός του 2026, διατηρώντας τον ίδιο προσανατολισμό: δοκιμές διαλειτουργικότητας, συνεργασία της τεχνικής κοινότητας και ανταλλαγή γνώσης.
Παράλληλα, προβλέπεται η διάθεση του συνόλου της τεκμηρίωσης των δοκιμών στο διαδίκτυο, καθώς και η δημιουργία μιας μόνιμης υπηρεσίας δοκιμών συμμόρφωσης, βασισμένης στο Interoperability Test Bed. Η υπηρεσία αυτή θα επιτρέπει τη διενέργεια αυτοεξυπηρετούμενων δοκιμών και θα λειτουργεί υποστηρικτικά για τους φορείς πιστοποίησης.
Ένα κρίσιμο ορόσημο για την Ευρώπη
Το τέλος του 2026 αποτελεί καθοριστικό ορόσημο για όλα τα κράτη-μέλη. Η επιτυχία πρωτοβουλιών όπως το EUDI Wallets Launchpad και εργαλείων όπως το Interoperability Test Bed καταδεικνύει ότι η ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα δεν παραμένει σε θεωρητικό επίπεδο, αλλά περνά σταδιακά στην καθημερινή χρήση, με έμφαση στη διαλειτουργικότητα, την εμπιστοσύνη και την ασφάλεια.
Η μετάβαση αυτή ενισχύει την αμφίδρομη σχέση μεταξύ πολιτών, κράτους και ψηφιακών υπηρεσιών, θέτοντας τις βάσεις για μια πραγματικά ενιαία ψηφιακή Ευρώπη.