Το 2025 αποτέλεσε μια χρονιά έντονης δραστηριότητας για την αξιοποίηση αναδυόμενων τεχνολογιών στη δημόσια διοίκηση της Ευρώπης. Οι δημόσιοι οργανισμοί προχώρησαν σε πιλοτικές εφαρμογές, δοκίμασαν νέες ψηφιακές λύσεις και αντάλλαξαν εμπειρίες, ενισχύοντας τη γνώση γύρω από τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα ψηφιακά μοντέλα των πόλεων και άλλες καινοτόμες εφαρμογές που αξιοποιούν δεδομένα.
Σύμφωνα με στοιχεία που συγκεντρώθηκαν μέσω του εργαλείου Case Viewer του Public Sector Tech Watch, το 2025 χαρτογραφήθηκαν 245 περιπτώσεις αξιοποίησης αναδυόμενων τεχνολογιών σε 21 ευρωπαϊκές χώρες. Από τις επτά βασικές τεχνολογίες που εξετάζονται —τεχνητή νοημοσύνη, blockchain, ψηφιακά μοντέλα των πόλεων, εικονικοί κόσμοι, επαυξημένη και εικονική πραγματικότητα, 5G και κβαντική υπολογιστική— η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύεται ως η πιο διαδεδομένη.
Σταδιακή αύξηση της υιοθέτησης
Η υιοθέτηση αναδυόμενων τεχνολογιών στη δημόσια διοίκηση της Ευρώπης αυξάνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια. Από τα μέσα της δεκαετίας του 2010 οι δημόσιοι οργανισμοί άρχισαν να αξιοποιούν πιο συστηματικά τις ψηφιακές καινοτομίες. Πολλές από τις εφαρμογές που καταγράφονται στο Case Viewer ξεκίνησαν ως πιλοτικά έργα γύρω στο 2021, ενώ έως το 2025 η χρήση τους έχει εδραιωθεί σε αρκετές δημόσιες υπηρεσίες.
Η γεωγραφική κατανομή των εφαρμογών παρουσιάζει διαφοροποιήσεις. Στο σύνολο των περιπτώσεων, η μεγαλύτερη συγκέντρωση καταγράφεται στη Δυτική Ευρώπη (32%), ενώ ακολουθούν η Νότια Ευρώπη (30%) και η Βόρεια Ευρώπη (28%). Στην Ανατολική Ευρώπη καταγράφεται μικρότερο ποσοστό (6%), αν και τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται ολοένα και περισσότερες πρωτοβουλίες.
Ειδικά για το 2025, η υψηλότερη συγκέντρωση εφαρμογών εντοπίζεται στη Νότια Ευρώπη (42%), κυρίως λόγω των πολλών έργων που υλοποιούνται στην Ιταλία και την Ισπανία. Αντίθετα, στην Ανατολική Ευρώπη καταγράφεται το χαμηλότερο ποσοστό (9%), ενώ οι πρωτοβουλίες σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένουν περιορισμένες.
Η τεχνητή νοημοσύνη στο επίκεντρο
Η τεχνητή νοημοσύνη κυριαρχεί στις εφαρμογές αναδυόμενων τεχνολογιών στον δημόσιο τομέα. Συνολικά αντιπροσωπεύει το 79% των καταγεγραμμένων περιπτώσεων. Ακολουθεί το blockchain με 15%, ενώ τα ψηφιακά μοντέλα των πόλεων αντιστοιχούν σε μικρότερο ποσοστό.
Το 2025 η παρουσία της τεχνητής νοημοσύνης ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο, φτάνοντας στο 87% των περιπτώσεων που υλοποιήθηκαν ή δοκιμάστηκαν μέσα στη χρονιά. Τα ψηφιακά μοντέλα των πόλεων αντιστοιχούν στο 8% των εφαρμογών, ενώ τεχνολογίες όπως η κβαντική υπολογιστική και το 5G εμφανίζονται σε μικρότερο βαθμό. Παράλληλα, το blockchain δεν καταγράφεται στις νέες εφαρμογές της χρονιάς, γεγονός που ενδέχεται να υποδηλώνει μείωση της χρήσης του στον δημόσιο τομέα.
Ποιοι υλοποιούν τις πρωτοβουλίες
Η πλειονότητα των έργων υλοποιείται από κυβερνητικούς φορείς. Οι κεντρικές κυβερνήσεις αντιστοιχούν στο 37% των πρωτοβουλιών και οι τοπικές αρχές στο 33%. Σημαντική είναι επίσης η συμβολή ακαδημαϊκών και ερευνητικών οργανισμών (10%), ενώ οι περιφερειακές αρχές συμμετέχουν στο 8% των έργων.
Μικρότερα ποσοστά αντιστοιχούν σε συνεργασίες οργανισμών, ιδιωτικές εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες δημόσιας αξίας, μη κυβερνητικές οργανώσεις και ευρωπαϊκούς θεσμούς. Η κατανομή αυτή δείχνει ότι οι δημόσιες αρχές παραμένουν ο βασικός παράγοντας που καθοδηγεί την υιοθέτηση των νέων τεχνολογιών.
Πού εφαρμόζονται οι νέες τεχνολογίες
Οι εφαρμογές των αναδυόμενων τεχνολογιών καλύπτουν διαφορετικές λειτουργίες της δημόσιας διοίκησης. Στο σύνολο των περιπτώσεων, το 34% αφορά δημόσιες υπηρεσίες και την επικοινωνία με πολίτες, ενώ σημαντικό ποσοστό σχετίζεται με την ανάλυση δεδομένων, την παρακολούθηση πολιτικών και την εσωτερική διοικητική λειτουργία.
Εξετάζοντας ειδικά το 2025, οι περισσότερες πρωτοβουλίες επικεντρώνονται στη βελτίωση της εσωτερικής λειτουργίας των οργανισμών (45%). Ακολουθούν οι εφαρμογές που σχετίζονται με υπηρεσίες προς τους πολίτες (33%) και οι λύσεις για την ανάλυση και παρακολούθηση δεδομένων (20%).
Τομείς πολιτικής με έντονη δραστηριότητα
Οι εφαρμογές εντοπίζονται σε πολλούς τομείς δημόσιας πολιτικής. Οι γενικές δημόσιες υπηρεσίες συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ποσοστό, καθώς αφορούν βασικές λειτουργίες της διοίκησης, όπως η παροχή υπηρεσιών προς πολίτες και επιχειρήσεις, οι κανονιστικές διαδικασίες και η διαχείριση δημόσιων πόρων.
Το 2025 οι γενικές δημόσιες υπηρεσίες αντιστοιχούν στο 47% των πρωτοβουλιών. Ακολουθούν οι οικονομικές δραστηριότητες (18%), η υγεία (8%), η κοινωνική προστασία και η περιβαλλοντική προστασία (από 7%), ενώ μικρότερα ποσοστά καταγράφονται σε τομείς όπως η δημόσια τάξη και ασφάλεια και η εκπαίδευση.
Δημιουργία δημόσιας αξίας
Η αξιοποίηση των αναδυόμενων τεχνολογιών συνδέεται κυρίως με τη βελτίωση της αλληλεπίδρασης μεταξύ δημόσιας διοίκησης, πολιτών και επιχειρήσεων. Στο σύνολο των περιπτώσεων, το 57% δημιουργεί αξία για τις σχέσεις του κράτους με πολίτες και επιχειρήσεις, ενώ το 43% αφορά συνεργασίες και διαδικασίες μεταξύ δημόσιων οργανισμών.
Για το 2025 το ποσοστό των εφαρμογών που δημιουργούν αξία για πολίτες και επιχειρήσεις αυξάνεται στο 65%. Αυτό δείχνει ότι οι δημόσιες διοικήσεις δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση της πρόσβασης στις υπηρεσίες και στην απλοποίηση των διαδικασιών.
Η συλλογή περιπτώσεων του Public Sector Tech Watch παρέχει μια χρήσιμη εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιούνται στην πράξη τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη και τα ψηφιακά μοντέλα των πόλεων. Μέσα από αυτά τα παραδείγματα, οι δημόσιοι οργανισμοί μπορούν να εντοπίζουν πρακτικές που λειτουργούν, να αντλούν ιδέες και να σχεδιάζουν νέες πρωτοβουλίες που δημιουργούν ουσιαστική δημόσια αξία.