Η διαλειτουργικότητα αποτελεί μία από τις βασικές προϋποθέσεις για τη δημιουργία σύγχρονων, αποτελεσματικών και ανθρωποκεντρικών ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών. Καθώς οι δημόσιες διοικήσεις καλούνται να συνεργάζονται ολοένα και περισσότερο πέρα από οργανωτικά, διοικητικά και εθνικά σύνορα, η κατανόηση των αρχών και των εργαλείων της διαλειτουργικότητας αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τα στελέχη του δημόσιου τομέα, τους επαγγελματίες της πληροφορικής, τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και κάθε φορέα που συμβάλλει στον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Με στόχο την ενίσχυση των γνώσεων στον τομέα αυτό, η Interoperable Europe Academy προσφέρει τη μαθησιακή διαδρομή Interoperability Foundation, μια σειρά από τρία δωρεάν διαδικτυακά μαθήματα που εισάγουν τους συμμετέχοντες στις βασικές αρχές της ευρωπαϊκής διαλειτουργικότητας. Τα μαθήματα είναι διαθέσιμα διαδικτυακά, έχουν διάρκεια περίπου 30 λεπτών το καθένα και μπορούν να παρακολουθηθούν με τον ρυθμό που επιθυμεί κάθε εκπαιδευόμενος.
Οι τρεις βασικοί πυλώνες της διαλειτουργικότητας
Η μαθησιακή διαδρομή αποτελείται από τρία συμπληρωματικά μαθήματα που καλύπτουν τις σημαντικότερες πτυχές της διαλειτουργικότητας στον ευρωπαϊκό δημόσιο τομέα.
Το πρώτο μάθημα, «Introduction to Interoperability», εισάγει τους συμμετέχοντες στις βασικές αρχές της διαλειτουργικότητας στον δημόσιο τομέα, εξηγεί γιατί αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ανάπτυξη ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών στην Ευρώπη και παρουσιάζει τις πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προώθησή της.
Το δεύτερο μάθημα επικεντρώνεται στο European Interoperability Framework (EIF), το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Διαλειτουργικότητας, το οποίο περιλαμβάνει κατευθυντήριες γραμμές και συστάσεις που βοηθούν τα κράτη μέλη και τις δημόσιες διοικήσεις να σχεδιάζουν και να υλοποιούν ολοκληρωμένες διασυνοριακές ψηφιακές υπηρεσίες. Το EIF εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό σημείο αναφοράς για την εφαρμογή της διαλειτουργικότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρέχοντας κοινές αρχές σε οργανωτικό, νομικό, σημασιολογικό και τεχνικό επίπεδο.
Το τρίτο μάθημα είναι αφιερωμένο στον Κανονισμό Interoperable Europe Act και παρουσιάζει το νέο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο που ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ των δημόσιων διοικήσεων, διευκολύνει την ασφαλή ανταλλαγή δεδομένων και υποστηρίζει την ανάπτυξη διασυνοριακών ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η βάση για την κατανόηση της ευρωπαϊκής διαλειτουργικότητας
Σύμφωνα με την υπεύθυνη έργου της Interoperable Europe Academy, Alina-Maria Brebenel, τα τρία αυτά μαθήματα αποτελούν τους βασικούς πυλώνες για την κατανόηση της διαλειτουργικότητας στην Ευρώπη.
Όπως επισημαίνει, το μάθημα Introduction to Interoperability ήταν το πρώτο που δημιουργήθηκε, το 2019, όταν η Ακαδημία λειτουργούσε ακόμη με την ονομασία Interoperability Academy. Παραμένει μέχρι σήμερα το βασικό εισαγωγικό μάθημα, καθώς οι θεμελιώδεις αρχές της διαλειτουργικότητας εξακολουθούν να αποτελούν σημείο αναφοράς για την ανάπτυξη ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών.
Αντίστοιχα, το μάθημα για το European Interoperability Framework (EIF) εξακολουθεί να διατηρεί τον κεντρικό του ρόλο, παρά την έναρξη ισχύος του Interoperable Europe Act. Όπως εξηγεί η Brebenel, το EIF εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό πλαίσιο αναφοράς για τη διαλειτουργικότητα και να καθοδηγεί την υλοποίηση διασυνοριακών ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών, ενώ ο νέος Κανονισμός ενισχύει το θεσμικό πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των δημόσιων διοικήσεων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το τρίτο μάθημα, το οποίο αναπτύχθηκε αμέσως μετά την έναρξη ισχύος του Interoperable Europe Act, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εισαγωγή στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη διαλειτουργικότητα.
Γιατί η διαλειτουργικότητα δεν αφορά μόνο τους ειδικούς
Παρότι τα μαθήματα έχουν εισαγωγικό χαρακτήρα, απευθύνονται όχι μόνο σε όσους έρχονται για πρώτη φορά σε επαφή με τη διαλειτουργικότητα, αλλά και σε έμπειρα στελέχη που επιθυμούν να επικαιροποιήσουν τις γνώσεις τους.
Όπως σημειώνει η Alina-Maria Brebenel, ακόμη και οι ειδικοί χρειάζεται κατά διαστήματα να επιστρέφουν στις βασικές αρχές, όπως συμβαίνει με τη γραμματική μιας γλώσσας: ακόμη και όσοι τη μιλούν άπταιστα επανέρχονται στα θεμέλιά της για να ανανεώσουν τις γνώσεις τους.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι η διαλειτουργικότητα αποτελεί ένα κατεξοχήν διεπιστημονικό αντικείμενο, το οποίο διαπερνά σχεδόν κάθε τομέα της δημόσιας διοίκησης. Είτε πρόκειται για την ενέργεια, τη διαχείριση αποβλήτων ή οποιονδήποτε άλλο τομέα πολιτικής, οι ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες βασίζονται στη συνεργασία μεταξύ οργανισμών και στην ανταλλαγή δεδομένων. Για τον λόγο αυτό, οι ευρωπαϊκές αρχές της διαλειτουργικότητας μπορούν να αποδειχθούν χρήσιμες ακόμη και σε επαγγελματίες που δεν ασχολούνται άμεσα με το αντικείμενο.
Ενίσχυση των γνώσεων για τη διαλειτουργικότητα
Η Interoperable Europe Academy συμβάλλει στην ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων γύρω από τη διαλειτουργικότητα, προσφέροντας δωρεάν διαδικτυακά εκπαιδευτικά προγράμματα για στελέχη του δημόσιου τομέα και κάθε ενδιαφερόμενο. Η μαθησιακή διαδρομή Interoperability Foundation αποτελεί μια ολοκληρωμένη εισαγωγή στις βασικές αρχές της ευρωπαϊκής διαλειτουργικότητας, στο European Interoperability Framework (EIF) και στον Κανονισμό Interoperable Europe Act, προσφέροντας ένα χρήσιμο σημείο εκκίνησης για όσους επιθυμούν να εξοικειωθούν με το ευρωπαϊκό πλαίσιο συνεργασίας των δημόσιων διοικήσεων.