Η ψήφος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αφήνει πίσω της έναν τεράστιο όγκο δημόσιας πληροφορίας. Ποιος ευρωβουλευτής συμμετείχε σε μια ψηφοφορία, ποιοι ψήφισαν διαφορετικά από την πολιτική τους ομάδα, πότε οι εκπρόσωποι μιας χώρας κινήθηκαν ως ενιαίο μπλοκ και πότε διαφώνησαν μεταξύ τους είναι ερωτήματα που μπορούν, καταρχήν, να απαντηθούν από τα επίσημα δεδομένα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το πρόβλημα ήταν μέχρι σήμερα περισσότερο η πρόσβαση και η επεξεργασία αυτής της πληροφορίας παρά η έλλειψή της.
Το EuropeScope επιχειρεί να γεφυρώσει αυτό το χάσμα. Η δωρεάν και ανεξάρτητη πλατφόρμα συγκεντρώνει, επεξεργάζεται και οργανώνει δεδομένα από την ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία, μετατρέποντας ένα δύσχρηστο σύνολο θεσμικών στοιχείων σε εργαλεία που επιτρέπουν στον χρήστη να εξετάσει και να διασταυρώσει τη συμπεριφορά των ευρωβουλευτών, των πολιτικών ομάδων και των εθνικών αντιπροσωπειών.
Χτισμένο εξ ολοκλήρου πάνω σε ανοιχτά δεδομένα
Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό του εγχειρήματος είναι η πρώτη ύλη του. Το EuropeScope δεν στηρίζεται σε δημοσιογραφικές εκτιμήσεις ή σε ιδιωτικές βάσεις δεδομένων, αλλά αποκλειστικά σε δύο επίσημες, ανοιχτές πηγές:
- την Πύλη Ανοιχτών Δεδομένων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και
- το δημόσιο μητρώο ψηφοφοριών του Συμβουλίου της ΕΕ.
Πάνω σε αυτές τις πηγές, η πλατφόρμα επεξεργάζεται και δομεί χιλιάδες ονομαστικές ψηφοφορίες (roll call votes), που αντιστοιχούν σε εκατομμύρια επιμέρους ψήφους, και τις παρουσιάζει με αναλύσεις ανά πολιτική ομάδα και ανά κράτος μέλος.
Τι μπορεί να δει ο χρήστης
Η κάλυψη είναι αρκετά ευρεία ώστε να δίνει συνολική εικόνα της ευρωπαϊκής νομοθετικής διαδικασίας:
- Προφίλ ευρωβουλευτών – Για κάθε μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καταγράφονται η συμμετοχή στις ψηφοφορίες, η ψηφοφορική του συμπεριφορά, οι εκθέσεις που έχει συντάξει, οι κοινοβουλευτικές ερωτήσεις που έχει καταθέσει, οι ομιλίες του στην Ολομέλεια, καθώς και οι «ανταρτικές» ψήφοι — δηλαδή οι φορές που ψήφισε αντίθετα από τη δική του πολιτική ομάδα. Κάθε στοιχείο παραπέμπει με σύνδεσμο στο αντίστοιχο επίσημο τεκμήριο.
- Δίκτυα συνεργασίας – Μέσα από την ανάλυση των συν-υπογραφών, αναδεικνύονται τα μοτίβα συνεργασίας ανάμεσα σε ευρωβουλευτές και πολιτικές ομάδες, συχνά πέρα από τα κομματικά σύνορα. Υπάρχει επίσης δυνατότητα άμεσης σύγκρισης δύο ευρωβουλευτών μεταξύ τους.
- Θεματική και εθνική ανάγνωση – Η πλατφόρμα δείχνει πώς ψηφίζει το Κοινοβούλιο ανά τομέα πολιτικής, πώς τοποθετείται κάθε εθνική αντιπροσωπεία ως μπλοκ και — ίσως το πιο ενδιαφέρον — πού οι εθνικές αντιπροσωπείες εμφανίζονται εσωτερικά διχασμένες αντί να ψηφίζουν ενιαία. Οπτικοποιήσεις των κοινοβουλευτικών επιτροπών και των πολιτικών ομάδων κάνουν τη δομή του Κοινοβουλίου κατανοητή με μια ματιά.
- Πίνακες ανά κράτος μέλος – Κάθε χώρα διαθέτει ξεχωριστό dashboard: πώς ψηφίζουν τα εθνικά κόμματα, ποιοι ευρωβουλευτές έχουν την υψηλότερη και ποιοι τη χαμηλότερη συμμετοχή, σε τι βαθμό η αντιπροσωπεία ευθυγραμμίζεται ή αποκλίνει από το σύνολο του Κοινοβουλίου και ποια ζητήματα τη διαιρούν περισσότερο. Έτσι ένα πανευρωπαϊκό σύνολο δεδομένων γίνεται άμεσα χρήσιμο για ένα εθνικό κοινό — και για τους Έλληνες πολίτες ή δημοσιογράφους που θέλουν να δουν πώς τοποθετήθηκαν οι 21 Έλληνες ευρωβουλευτές σε μια συγκεκριμένη ψηφοφορία.
Η χρησιμότητα του εργαλείου φάνηκε πρόσφατα στην πολυσυζητημένη ψηφοφορία για το λεγόμενο «chat control», όπου η πλατφόρμα δημοσίευσε το πώς ψήφισε ο κάθε ευρωβουλευτής μέσα σε λίγες ώρες από το αποτέλεσμα.
Διαφάνεια σημαίνει και επαληθευσιμότητα
Αυτό που ξεχωρίζει το EuropeScope από μια απλή «ωραία οπτικοποίηση» είναι η εμμονή του στην ιχνηλασιμότητα. Όπου είναι εφικτό, ο χρήστης οδηγείται απευθείας στο πρωτότυπο θεσμικό τεκμήριο. Επιπλέον, η ομάδα έχει δημοσιεύσει τη μεθοδολογία της και διαθέτει δημόσιο API, ώστε δημοσιογράφοι, ερευνητές και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών να μπορούν όχι μόνο να ελέγξουν τα ευρήματα, αλλά και να χτίσουν τις δικές τους εφαρμογές πάνω στα δεδομένα.