Η επιλογή ψηφιακών λύσεων για τη δημόσια διοίκηση δεν εξαρτάται μόνο από τις λειτουργίες τους, αλλά και από τη δυνατότητα ενσωμάτωσής τους σε υφιστάμενα συστήματα, προσαρμογής τους σε νέες απαιτήσεις και υποστήριξης της ανάπτυξης διαλειτουργικών υπηρεσιών. Για την αξιολόγηση αυτών των χαρακτηριστικών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαθέτει δύο συμπληρωματικά εργαλεία: τη Βιβλιοθήκη Αξιολογήσεων CAMSS (CAMSS Assessments Library) και τη Βιβλιοθήκη Προδιαγραφών Διαλειτουργικότητας της Ευρωπαϊκής Αρχιτεκτονικής Αναφοράς Διαλειτουργικότητας (EIRA Library of Interoperability Specifications – ELIS).
Τα δύο εργαλεία εντάσσονται στο πλαίσιο της Κοινής Μεθόδου Αξιολόγησης Προτύπων και Προδιαγραφών (Common Assessment Method for Standards and Specifications – CAMSS) και παρέχουν στις δημόσιες διοικήσεις και στους τεχνικούς φορείς στοιχεία που μπορούν να αξιοποιηθούν κατά την επιλογή και την αξιολόγηση ψηφιακών λύσεων. Η συνδυαστική αξιοποίησή τους διευκολύνει την εξέταση της συμβατότητας των λύσεων με τα σχετικά πρότυπα και τις προδιαγραφές διαλειτουργικότητας, καθώς και τον εντοπισμό πιθανών δυσκολιών κατά την ενσωμάτωσή τους σε υφιστάμενα συστήματα.
Η Βιβλιοθήκη Αξιολογήσεων CAMSS
Η Βιβλιοθήκη Αξιολογήσεων CAMSS αποτελεί οργανωμένο αποθετήριο, στο οποίο συγκεντρώνονται τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων ψηφιακών λύσεων που πραγματοποιούνται με βάση το σενάριο αξιολόγησης EIF (EIF Scenario) της μεθόδου CAMSS.
Κάθε αξιολόγηση παρέχει αναλυτικά στοιχεία για τη συμβατότητα μιας λύσης με τις απαιτήσεις διαλειτουργικότητας, το επίπεδο ωριμότητάς της, καθώς και τη συμμόρφωσή της με τα σχετικά πρότυπα και τις προδιαγραφές. Τα στοιχεία αυτά επιτρέπουν στους ενδιαφερόμενους να εξετάζουν και να συγκρίνουν διαφορετικές λύσεις, να εντοπίζουν τα πλεονεκτήματα και τους περιορισμούς τους και να τεκμηριώνουν τις επιλογές τους πριν από την υλοποίησή τους.
Παράλληλα, η βιβλιοθήκη διευκολύνει την αναζήτηση και την πρόσβαση στα αποτελέσματα των αξιολογήσεων, επιτρέποντας σε άλλους οργανισμούς να τα αξιοποιούν όταν εξετάζουν λύσεις για αντίστοιχες ανάγκες.
Η Βιβλιοθήκη ELIS και οι προδιαγραφές διαλειτουργικότητας
Η Βιβλιοθήκη ELIS συμπληρώνει τη Βιβλιοθήκη Αξιολογήσεων CAMSS, παρέχοντας ποσοτική αποτύπωση των χαρακτηριστικών διαλειτουργικότητας των ψηφιακών λύσεων.
Ειδικότερα, αξιοποιεί συγκεκριμένα τεχνικά χαρακτηριστικά για τον υπολογισμό μιας βαθμολογίας, η οποία αποτυπώνει τον βαθμό στον οποίο κάθε λύση ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις διαλειτουργικότητας. Με τον τρόπο αυτό, διευκολύνεται η συγκριτική αξιολόγηση των διαθέσιμων λύσεων και ο εντοπισμός πιθανών δυσκολιών κατά την ενσωμάτωσή τους σε ευρύτερα πληροφοριακά περιβάλλοντα.
Παράλληλα, η ELIS προσφέρει συνολική εικόνα του τρόπου με τον οποίο τα υφιστάμενα πρότυπα και οι προδιαγραφές συμβάλλουν στη διαλειτουργικότητα. Η πληροφόρηση αυτή βοηθά στον εντοπισμό πιθανών κενών, καθώς και των τομέων στους οποίους ενδέχεται να απαιτηθούν πρόσθετοι πόροι για την αποτελεσματική ενσωμάτωση μιας ψηφιακής λύσης.
Τεκμηριωμένες αποφάσεις για την επιλογή ψηφιακών λύσεων
Η συνδυαστική αξιοποίηση των δύο εργαλείων μπορεί να υποστηρίξει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων σε διαφορετικά στάδια της επιλογής και της υλοποίησης ψηφιακών λύσεων.
- Ιεράρχηση επενδύσεων: Η αξιολόγηση των χαρακτηριστικών διαλειτουργικότητας επιτρέπει στους οργανισμούς να εντοπίζουν λύσεις που ανταποκρίνονται στις τεχνικές και στρατηγικές τους ανάγκες. Έτσι, μπορούν να λαμβάνουν πιο τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με την κατανομή των διαθέσιμων πόρων.
- Περιορισμός των κινδύνων: Η έγκαιρη αναγνώριση πιθανών προβλημάτων συμβατότητας και ενσωμάτωσης συμβάλλει στον περιορισμό των τεχνικών δυσκολιών και των λειτουργικών προβλημάτων που ενδέχεται να προκύψουν κατά την υλοποίηση ενός συστήματος.
- Τεκμηρίωση των αποφάσεων: Τα δομημένα δεδομένα και τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων παρέχουν μια κοινή βάση πληροφόρησης για τις τεχνικές ομάδες, τη διοίκηση και τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους. Με αυτόν τον τρόπο, διευκολύνεται η αιτιολόγηση των επιλογών και η διαμόρφωση κοινής αντίληψης σχετικά με τις απαιτήσεις κάθε έργου.
Συμπληρωματικά εργαλεία για τη διαλειτουργικότητα
Η Βιβλιοθήκη Αξιολογήσεων CAMSS και η ELIS καλύπτουν διαφορετικές, αλλά συμπληρωματικές πτυχές της αξιολόγησης ψηφιακών λύσεων. Η πρώτη συγκεντρώνει αναλυτικές αξιολογήσεις, ενώ η δεύτερη αποτυπώνει ποσοτικά τα χαρακτηριστικά διαλειτουργικότητας των λύσεων.
Η συνδυαστική αξιοποίησή τους μπορεί να συμβάλει σε μια πιο διαφανή και συνεπή διαδικασία λήψης αποφάσεων, με σαφή και επαναλήψιμα κριτήρια αξιολόγησης. Παράλληλα, διευκολύνει τον έγκαιρο εντοπισμό τεχνικών απαιτήσεων και πιθανών περιορισμών, πριν από την ενσωμάτωση μιας λύσης σε υφιστάμενα συστήματα.
Για τη δημόσια διοίκηση, η αξιολόγηση της διαλειτουργικότητας αποτελεί σημαντικό παράγοντα κατά τον σχεδιασμό και την επιλογή ψηφιακών λύσεων. Η συνεκτίμηση των σχετικών απαιτήσεων συμβάλλει στην ανάπτυξη υπηρεσιών που μπορούν να συνεργάζονται με διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα και να ανταποκρίνονται σε μελλοντικές ανάγκες.