Νέα μελέτη της Ευρωπαϊκής Πύλης Δεδομένων εξετάζει τη διαθεσιμότητα και τον βαθμό εναρμόνισης των δεδομένων για τις προγραμματισμένες υπηρεσίες δημόσιων συγκοινωνιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αναδεικνύοντας τις δυσκολίες που εξακολουθούν να περιορίζουν τη συνδυαστική αξιοποίησή τους.

Τα ανοικτά δεδομένα για τις δημόσιες συγκοινωνίες μπορούν να συμβάλουν στον καλύτερο σχεδιασμό των μετακινήσεων, στην πληρέστερη ενημέρωση των επιβατών και στην αξιολόγηση της κάλυψης των συγκοινωνιακών δικτύων. Για την αξιοποίησή τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ωστόσο, δεν αρκεί η διαθεσιμότητά τους. Απαιτείται επίσης η χρήση κοινών προδιαγραφών, ώστε τα δεδομένα να μπορούν να συνδυάζονται και να συγκρίνονται ανεξάρτητα από τη χώρα ή τον φορέα που τα διαθέτει.

Η μελέτη, με τίτλο Availability and Homogenisation Needs for Public Transport Data («Διαθεσιμότητα και ανάγκες εναρμόνισης των δεδομένων δημόσιων συγκοινωνιών»), δημοσιεύθηκε στην Ευρωπαϊκή Πύλη Δεδομένων (European Data Portal). Εξετάζει τη διαθεσιμότητα και τη συνέπεια των δεδομένων για τα προγραμματισμένα δρομολόγια δημόσιων συγκοινωνιών στα κράτη μέλη της ΕΕ, με έμφαση στο πρότυπο General Transit Feed Specification (GTFS).

Το πρότυπο GTFS και η διαλειτουργικότητα των δεδομένων

Το General Transit Feed Specification (GTFS) είναι ένα ανοικτό πρότυπο μορφότυπου δεδομένων, αναγνώσιμου από μηχανές, για την περιγραφή των προγραμματισμένων υπηρεσιών δημόσιων συγκοινωνιών. Περιλαμβάνει πληροφορίες για τους φορείς εκμετάλλευσης, τις στάσεις, τις γραμμές, τα δρομολόγια και τα ωράρια, διευκολύνοντας την ανταλλαγή και την επαναχρησιμοποίηση των δεδομένων από διαφορετικούς οργανισμούς και εφαρμογές.

Η αξιοποίηση δεδομένων σε κοινό μορφότυπο επιτρέπει στους προγραμματιστές να αναπτύσσουν εφαρμογές σχεδιασμού διαδρομών, στους ερευνητές να μελετούν τα χαρακτηριστικά των μετακινήσεων και στις αρμόδιες αρχές να εξετάζουν την οργάνωση και την κάλυψη των συγκοινωνιακών δικτύων. Επιπλέον, η σύνδεση πληροφοριών από διαφορετικές πηγές μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη υπηρεσιών ενημέρωσης και σχεδιασμού μετακινήσεων που λειτουργούν πέρα από τα σύνορα μιας χώρας.

Για να αξιοποιηθούν πλήρως αυτές οι δυνατότητες, τα δεδομένα πρέπει να είναι αξιόπιστα και να ακολουθούν συνεπείς κανόνες καταγραφής. Ελλείψεις, αποκλίσεις στην ταξινόμηση ή διαφορετικοί τρόποι αναγνώρισης των ίδιων στοιχείων μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα κατά τη συνένωση των δεδομένων, δυσχεραίνοντας τη λειτουργία των εφαρμογών και περιορίζοντας την αξιοποίησή τους.

Σχεδόν 1.000 ροές δεδομένων από 18 κράτη μέλη

Για τις ανάγκες της έρευνας, οι μελετητές ανέλυσαν σχεδόν 1.000 ροές δεδομένων σε μορφότυπο GTFS, οι οποίες συλλέχθηκαν από εθνικά σημεία πρόσβασης σε 18 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το υλικό της ανάλυσης περιλάμβανε περισσότερες από 130.000 γραμμές συγκοινωνίας και πάνω από 2,4 εκατομμύρια στάσεις με έγκυρες γεωγραφικές συντεταγμένες. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν την έκταση των πληροφοριών που έχουν συγκεντρωθεί για τις δημόσιες συγκοινωνίες.

Ωστόσο, η μεγάλη ποσότητα πληροφοριών δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη και ομοιομορφία. Η κάλυψη διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα, ενώ οι στάσεις, οι γραμμές και οι υπηρεσίες δεν καταγράφονται ή δεν ταξινομούνται πάντοτε με τον ίδιο τρόπο.

Οι αποκλίσεις αυτές δυσχεραίνουν τη συνένωση των πληροφοριών που προέρχονται από διαφορετικά συγκοινωνιακά δίκτυα, καθώς και τη σύγκριση των παρεχόμενων υπηρεσιών μεταξύ χωρών. Επομένως, η χρήση του GTFS δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει την εναρμόνιση, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορές στον τρόπο καταγραφής και διάθεσης των πληροφοριών.

Πώς τα δεδομένα αποκαλύπτουν κενά στη συγκοινωνιακή κάλυψη

Ο συνδυασμός δεδομένων δημόσιων συγκοινωνιών με πληθυσμιακά και γεωγραφικά στοιχεία μπορεί να προσφέρει πληρέστερη εικόνα για την πρόσβαση των κατοίκων στις υπηρεσίες μεταφοράς.

Εξετάζοντας τη θέση των στάσεων και τη διάταξη των γραμμών σε συνάρτηση με την κατανομή του πληθυσμού και τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά κάθε περιοχής, οι αρμόδιοι φορείς μπορούν να εντοπίζουν περιοχές με περιορισμένη συγκοινωνιακή κάλυψη. Με αυτόν τον τρόπο, αποκτούν καλύτερη εικόνα των αναγκών μετακίνησης και των πιθανών κενών στην εξυπηρέτηση των τοπικών κοινοτήτων.

Η αξιοποίηση αυτών των πληροφοριών μπορεί να συμβάλει στον καλύτερο σχεδιασμό των συγκοινωνιακών υπηρεσιών και στην τεκμηρίωση των σχετικών αποφάσεων. Προϋπόθεση, ωστόσο, για την εξαγωγή αξιόπιστων και συγκρίσιμων συμπερασμάτων είναι η γεωγραφική ακρίβεια των στοιχείων και η συνεπής καταγραφή τους.

Καλές πρακτικές για την εναρμόνιση των δεδομένων

Η μελέτη παρουσιάζει πρακτικές που μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη εναρμόνιση των δεδομένων δημόσιων συγκοινωνιών. Στη Γερμανία, την Κροατία και την Αυστρία, για παράδειγμα, χρησιμοποιούνται με συνέπεια αναγνωριστικά για τις στάσεις, διευκολύνοντας την αντιστοίχιση των ίδιων σημείων σε διαφορετικές ροές δεδομένων.

Η Αυστρία διακρίνεται επίσης για την εκτενή διάθεση πληροφοριών σχετικά με την προσβασιμότητα των σταθμών. Τα στοιχεία αυτά μπορούν να βοηθήσουν στην αξιολόγηση των υποδομών ως προς τη δυνατότητα πρόσβασης και χρήσης τους από άτομα με διαφορετικές ανάγκες μετακίνησης.

Τα παραδείγματα αυτά καταδεικνύουν ότι η βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων δεν εξαρτάται μόνο από την ποσότητα των διαθέσιμων πληροφοριών, αλλά και από τον τρόπο καταγραφής και περιγραφής τους. Η εφαρμογή κοινών προδιαγραφών μπορεί να διευκολύνει την επαναχρησιμοποίηση των δεδομένων και να καταστήσει πιο αξιόπιστες τις συγκρίσεις μεταξύ συγκοινωνιακών δικτύων.

Κοινά πρότυπα δεδομένων για καλύτερες μετακινήσεις

Η διάθεση ανοικτών δεδομένων για τις δημόσιες συγκοινωνίες, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα αξιοποίησής τους μαζί με πληθυσμιακά και γεωγραφικά στοιχεία, μπορεί να βοηθήσει τις αρμόδιες αρχές να εντοπίζουν κενά στη συγκοινωνιακή κάλυψη και να σχεδιάζουν υπηρεσίες που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες των πολιτών.

Όπως αναδεικνύει η μελέτη της Ευρωπαϊκής Πύλης Δεδομένων, η εναρμόνιση των πληροφοριών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αξιοποίησή τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η συνεπής καταγραφή των στάσεων, των γραμμών και των δρομολογίων διευκολύνει τον συνδυασμό στοιχείων από διαφορετικά συγκοινωνιακά δίκτυα, ενισχύοντας τις δυνατότητες ανάπτυξης αξιόπιστων ψηφιακών υπηρεσιών μετακίνησης.

Διαβάστε την πλήρη μελέτη και τις συστάσεις της στην Ευρωπαϊκή Πύλη Δεδομένων.

Πηγή: https://data.europa.eu/en/news-events/news/better-public-transport-data-better-connected-communities