Στο GovTech4All, τα πιλοτικά έργα δεν αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένα πειράματα. Αποτελούν μέρος μιας συνεχούς διαδικασίας μάθησης, όπου κάθε δράση σχεδιάζεται ώστε να δοκιμάζει συγκεκριμένες μεθοδολογίες, να παράγει πρακτικά συμπεράσματα και να αναδεικνύει τι λειτουργεί στην πράξη, όταν οι δημόσιες διοικήσεις συνεργάζονται με καινοτόμες επιχειρήσεις. Τα διδάγματα αυτά αξιοποιούνται για τη βελτίωση, την προσαρμογή και την κλιμάκωση του μοντέλου στις επόμενες φάσεις του προγράμματος.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της προσέγγισης αποτελεί ο τρόπος με τον οποίο ένα πιλοτικό έργο της πρώτης φάσης του incubator (SGA1) αξιοποιήθηκε άμεσα στον σχεδιασμό δύο νέων πιλοτικών δράσεων στη δεύτερη φάση (SGA2). Η εμπειρία αυτή δεν ξεκίνησε από το μηδέν, αλλά βασίστηκε σε όσα είχαν ήδη δοκιμαστεί και αξιολογηθεί.
Δοκιμάζοντας την ανοιχτή καινοτομία σε πανευρωπαϊκό επίπεδο
Κατά την πρώτη φάση του GovTech4All incubator, το Πιλοτικό Έργο 3 με τίτλο «Startup Challenge for Innovative Procurement» σχεδιάστηκε με στόχο να διερευνήσει πώς δημόσιες διοικήσεις από διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες μπορούν να εντοπίζουν, να δοκιμάζουν και να υιοθετούν καινοτόμες ψηφιακές λύσεις, οι οποίες αναπτύσσονται από startups, scale-ups και μικρομεσαίες επιχειρήσεις ψηφιακής τεχνολογίας.
Κεντρικός στόχος του πιλοτικού έργου ήταν το άνοιγμα των διαδικασιών δημοσίων προμηθειών σε ένα ευρύτερο και πιο ποικιλόμορφο οικοσύστημα παρόχων, με θετικό αντίκτυπο τόσο στην ποιότητα των ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών όσο και στη συνολική εμπειρία των πολιτών.
Για την επίτευξη αυτού του στόχου, το πιλοτικό έργο συνδύασε τρία βασικά στοιχεία σε ένα ενιαίο και δομημένο πλαίσιο: μια διαδικασία ανοιχτής καινοτομίας, προσαρμοσμένη στις ανάγκες του δημόσιου τομέα, στοχευμένη υποστήριξη των startups μέσω ειδικού Bootcamp και τη χρήση του design contest ως ευέλικτου εργαλείου προμήθειας καινοτομίας. Η προσέγγιση αυτή δοκιμάστηκε μέσα από μια κοινή πρόκληση για την ενεργειακή αποδοτικότητα, σε συνεργασία με έξι δήμους από τη Σουηδία, τη Λιθουανία, την Ελλάδα και την Ισπανία.
Η χρονική συγκυρία ήταν ιδιαίτερα κρίσιμη. Το 2023, η ενεργειακή κρίση, η κλιματική πρόκληση και η ανάγκη μείωσης της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα κατέστησαν αναγκαία την αναζήτηση νέων, πρακτικών λύσεων. Παράλληλα, το πιλοτικό έργο ανέδειξε διαχρονικά εμπόδια στη συνεργασία μεταξύ δημόσιου τομέα και νεοφυών επιχειρήσεων, όπως οι άκαμπτες διαδικασίες προμηθειών, η περιορισμένη εμπειρία και από τις δύο πλευρές, καθώς και η αυξημένη αποστροφή στον κίνδυνο. Τα συμπεράσματα που προέκυψαν αξιοποιήθηκαν ως βάση για πιο ώριμες παρεμβάσεις στη δεύτερη φάση του προγράμματος.
SGA2 – Πιλοτικό Έργο 1: Κλιμάκωση της καινοτομίας μέσω συνεργασιών
Αξιοποιώντας άμεσα την εμπειρία του SGA1, το Πιλοτικό Έργο 1 της δεύτερης φάσης εστιάζει σε ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς μπορούν οι καινοτόμες λύσεις να περάσουν από το στάδιο της δοκιμής στην ευρεία εφαρμογή. Παρότι οι διαδικασίες ανοιχτής καινοτομίας συμβάλλουν στον εντοπισμό νέων τεχνολογιών, η κλιμάκωση συχνά προσκρούει σε τεχνικούς, οργανωτικούς και συμβατικούς περιορισμούς.
Το πιλοτικό έργο εξετάζει νέους τρόπους συνεργασίας μεταξύ startups, ψηφιακών μικρομεσαίων επιχειρήσεων και παραδοσιακών παρόχων τεχνολογίας ή υπηρεσιών, σε συνεργασία με πέντε τοπικές και περιφερειακές διοικήσεις. Στόχος είναι η ανάδειξη μοντέλων συνεργασίας που διευκολύνουν την ενσωμάτωση καινοτόμων λύσεων σε πραγματικά περιβάλλοντα παροχής δημόσιων υπηρεσιών.
Για τον σκοπό αυτό, συνδυάζονται τυπικά εργαλεία προμηθειών, όπως τα design contests και ρήτρες ανοιχτής καινοτομίας σε μεγάλες συμβάσεις, με πιο άτυπες δράσεις, όπως matchmaking συναντήσεις, GovTech Days και θεματικά εργαστήρια. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δυνατότητα επανάληψης και προσαρμογής των αποτελεσμάτων, μέσω της διαμόρφωσης πρακτικών κατευθυντήριων γραμμών για τις δημόσιες διοικήσεις.
SGA2 – Πιλοτικό Έργο 3: Το GovTechAISandbox
Το Πιλοτικό Έργο 3 της δεύτερης φάσης, γνωστό ως «GovTech AI Sandbox», βασίστηκε στα διδάγματα του SGA1, καθώς και στην εμπειρία αντίστοιχων πρωτοβουλιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Πολλές λύσεις τεχνητής νοημοσύνης στον δημόσιο τομέα παρουσιάζουν σημαντικές δυνατότητες, ωστόσο σπάνια κλιμακώνονται, λόγω θεσμικών, κανονιστικών ή οργανωτικών εμποδίων.
Το GovTech AI Sandbox επιχειρεί να απαντήσει σε αυτή την πρόκληση, δημιουργώντας ένα ασφαλές και δομημένο περιβάλλον πειραματισμού για την υπεύθυνη υιοθέτηση αναδυόμενων τεχνολογιών. Το πιλοτικό έργο θα υλοποιηθεί από δημόσιους φορείς σε χώρες όπως η Εσθονία, η Ελλάδα, η Λιθουανία, η Μάλτα και η Σουηδία.
Η προσέγγιση βασίζεται στη συνδημιουργία. Δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς συνδιαμορφώνουν τις προκλήσεις, προμηθεύονται λύσεις μέσω κοινών διαδικασιών και τις δοκιμάζουν σε πραγματικές συνθήκες, με υποστήριξη από ειδικούς σε θέματα τεχνολογίας, δημοσίων προμηθειών και κανονιστικού πλαισίου. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη συλλογή τεκμηριωμένων στοιχείων σχετικά με εμπόδια και αναγκαίες προσαρμογές, ώστε οι λύσεις να είναι εξαρχής σχεδιασμένες για επανάχρηση και κλιμάκωση.
Από τη δοκιμή στην ωρίμανση
Τα πιλοτικά έργα του GovTech4All δείχνουν πώς η εμπειρία της πρώτης φάσης αξιοποιείται δημιουργικά στη δεύτερη. Τα βασικά δομικά στοιχεία – η ανοιχτή καινοτομία, τα design contests και η στοχευμένη υποστήριξη των επιχειρήσεων – εξελίσσονται και ενισχύονται, με σαφή προσανατολισμό στη μακροπρόθεσμη υιοθέτηση και στον πραγματικό αντίκτυπο.
Πρόκειται για μια ώριμη και τεκμηριωμένη προσέγγιση, η οποία ενισχύει την αμφίδρομη σχέση μεταξύ δημόσιου τομέα και καινοτομίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Πηγή: https://interoperable-europe.ec.europa.eu/collection/eugovtech/news/methodology