Η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα προς τον ψηφιακό μετασχηματισμό του δημόσιου τομέα με την υιοθέτηση της Ατζέντας Interoperable Europe 2026. Η Ατζέντα εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Interoperable Europe σε στενή συνεργασία με την Κοινότητα Interoperable Europe και αποτελεί το βασικό εργαλείο της ΕΕ για τον καθορισμό στρατηγικών προτεραιοτήτων που ενισχύουν την ανταλλαγή δεδομένων και τη συνεργασία μεταξύ των δημόσιων διοικήσεων των κρατών-μελών.
Η Ατζέντα θεσπίστηκε στο πλαίσιο του Κανονισμού Interoperable Europe Actκαι αποσκοπεί στη βελτίωση της διασυνοριακής διαλειτουργικότητας των ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών, διευκολύνοντας πολίτες, επιχειρήσεις και διοικήσεις να αλληλεπιδρούν απρόσκοπτα πέρα από εθνικά σύνορα.
Επτά προτεραιότητες για το 2026
Για το 2026, η Ατζέντα καθορίζει επτά βασικές προτεραιότητες, οι οποίες οργανώνονται σε τέσσερις ευρύτερους άξονες και συνοδεύονται από συγκεκριμένες δράσεις. Κεντρικός στόχος είναι η ενίσχυση της συντονισμένης δράσης μεταξύ κρατών-μελών και ευρωπαϊκών θεσμών, ώστε οι δημόσιες υπηρεσίες να σχεδιάζονται και να λειτουργούν με γνώμονα τη διαλειτουργικότητα «by design».
Έμφαση στις λύσεις διαλειτουργικότητας
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον ορισμό, την ανάπτυξη και την κλιμάκωση λύσεων διαλειτουργικότητας που θα διαμορφώσουν το μέλλον των ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών στην Ευρώπη. Οι λύσεις αυτές περιλαμβάνουν επαναχρησιμοποιήσιμα στοιχεία όπως λογισμικό, υπηρεσίες, βασικά λεξιλόγια, αρχιτεκτονικά πλαίσια, κατευθυντήριες οδηγίες, πρότυπα και προδιαγραφές, τα οποία διευκολύνουν την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ δημόσιων φορέων.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ατζέντα συνδυάζει δύο κρίσιμες προτεραιότητες: αφενός, τη διαμόρφωση μιας κοινής ευρωπαϊκής αντίληψης για το πώς θα πρέπει να είναι το μελλοντικό οικοσύστημα διαλειτουργικότητας και, αφετέρου, τη χαρτογράφηση και προώθηση υφιστάμενων λύσεων με υψηλή διασυνοριακή προστιθέμενη αξία.
Κομβικό ρόλο διαδραματίζει η επισήμανση επιλεγμένων εργαλείων ως «Interoperable Europe Solutions», μια διαδικασία που αναδεικνύει ώριμες και υψηλής ποιότητας λύσεις, κατάλληλες για ευρεία επαναχρησιμοποίηση. Ήδη, οι πρώτες λύσεις που ανακοινώθηκαν –όπως τα Core Vocabularies και το DCAT-AP– αποδεικνύουν πώς κοινές σημασιολογικές και δεδομενοκεντρικές προδιαγραφές μπορούν να απλοποιήσουν τη διασυνοριακή ανταλλαγή πληροφοριών.
Κοινή αρχιτεκτονική και σημασιολογική σύγκλιση
Ένα ακόμη βασικό στοιχείο της Ατζέντας είναι η αντιστοίχιση των προτεινόμενων λύσεων με μια κοινή λογική αρχιτεκτονικής διαλειτουργικότητας, με αφετηρία την Ευρωπαϊκή Αναφορά Αρχιτεκτονικής Διαλειτουργικότητας (EIRA). Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία σημασιολογικού μητρώου που θα συνδέει ευρωπαϊκά και εθνικά σημασιολογικά μοντέλα, καθώς και η προώθηση καθιερωμένων προτύπων, όπως το CPSV-AP, σε πολιτικές της ΕΕ και στα κράτη-μέλη.
Διαλειτουργικότητα και ψηφιακή κυριαρχία της ΕΕ
Η Ατζέντα Interoperable Europe 2026 συνδέεται άμεσα και με τον στόχο της ευρωπαϊκής ψηφιακής κυριαρχίας. Μέσα από την προώθηση ανοικτών προτύπων και κοινών, επαναχρησιμοποιήσιμων ευρωπαϊκών λύσεων, η ΕΕ επιδιώκει να μειώσει τον τεχνολογικό κατακερματισμό και την εξάρτηση από κλειστές ή ιδιοκτησιακές τεχνολογίες. Στο πλαίσιο αυτό, δίνεται έμφαση στον κατάλογο ανοικτού λογισμικού της ΕΕ ως κεντρικό αποθετήριο λύσεων για δημόσιους φορείς.
Χρηματοδοτικές ευκαιρίες και υλοποίηση
Την υλοποίηση των προτεραιοτήτων θα στηρίξει το Πρόγραμμα «Ψηφιακή Ευρώπη 2025-2027», μέσω ενός πολυκρατικού έργου για καινοτόμες και διασυνδεδεμένες δημόσιες διοικήσεις. Το έργο αυτό θα επιτρέψει στα κράτη-μέλη να αναπτύξουν από κοινού υποδομές και λύσεις διαλειτουργικότητας, ενισχύοντας τη διασυνοριακή επαναχρησιμοποίηση και την πρακτική εφαρμογή της Ατζέντας. Η σχετική πρόσκληση υποβολής προτάσεων παραμένει ανοικτή έως τις 19 Μαΐου 2026.
Από το όραμα στην πράξη
Η Ατζέντα 2026 αποτελεί τον πρώτο ετήσιο κύκλο εφαρμογής του Interoperable Europe Act και θα επικαιροποιείται κάθε χρόνο, ώστε να λαμβάνει υπόψη νέες ανάγκες, τεχνολογικές εξελίξεις και διδάγματα από την εφαρμογή της. Με τον τρόπο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση φιλοδοξεί να μετατρέψει τη διαλειτουργικότητα από στρατηγικό όραμα σε καθημερινή πρακτική πραγματικότητα για τον ευρωπαϊκό δημόσιο τομέα.
Πηγή: https://interoperable-europe.ec.europa.eu/interoperable-europe/news/2026-interoperable-europe-agenda