Τον σχεδιασμό της Ελλάδας για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act), τις προτεραιότητες της κυβέρνησης και τις προκλήσεις που συνοδεύουν τη μετάβαση στο νέο θεσμικό πλαίσιο παρουσίασε ο Ειδικός Γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, Βασίλης Καρκατζούνης, σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ), η οποία δημοσιεύθηκε στις 14 Ιουλίου.
Ο κ. Καρκατζούνης υπογράμμισε την ανάγκη έγκαιρης προετοιμασίας της χώρας για την εφαρμογή του AI Act, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα επιδιώκει να διαμορφώσει ένα πλαίσιο που θα συνδυάζει την καινοτομία με την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων, την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και τη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για επενδύσεις. Όπως ανέφερε, στόχος είναι η ανάπτυξη ενός συνεκτικού οικοσυστήματος, στο οποίο οι σαφείς κανόνες, οι ψηφιακές υποδομές, η τεχνογνωσία και η δημόσια και ιδιωτική καινοτομία θα λειτουργούν συμπληρωματικά.
Ξεχωριστή αναφορά έκανε στην πρώτη φάση εφαρμογής του Κανονισμού, διευκρινίζοντας ότι δεν θα έχει τιμωρητικό χαρακτήρα. Όπως εξήγησε, η έμφαση θα δοθεί στη χαρτογράφηση των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, στην ενημέρωση δημόσιων φορέων και επιχειρήσεων, καθώς και στην ανάπτυξη κουλτούρας υπεύθυνης χρήσης της τεχνολογίας. Στο πλαίσιο αυτό προωθείται η δημιουργία Μητρώου Συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης του Δημοσίου, καθώς και η λειτουργία Κέντρου Τεχνογνωσίας και ρυθμιστικού δοκιμαστηρίου (regulatory sandbox), με στόχο την υποστήριξη των οργανισμών στην προσαρμογή τους στις νέες απαιτήσεις.
Αναφερόμενος στις πρώτες υποχρεώσεις που προβλέπει ο AI Act, σημείωσε ότι αυτές αφορούν κυρίως τις απαιτήσεις διαφάνειας για εφαρμογές όπως τα chatbots και τα συστήματα δημιουργίας συνθετικού περιεχομένου (deepfakes), ενώ οι κανόνες για τα συστήματα υψηλού κινδύνου θα τεθούν σταδιακά σε εφαρμογή, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό χρονοδιάγραμμα.
Ο Ειδικός Γραμματέας τόνισε επίσης ότι η Ελλάδα επέλεξε να μην εξαιρέσει το Δημόσιο από το σύστημα κυρώσεων που προβλέπει ο Κανονισμός, επισημαίνοντας ότι το κράτος οφείλει να εφαρμόζει πρώτο τους κανόνες που ζητά από τις επιχειρήσεις και τους πολίτες. Όπως ανέφερε, η φιλοσοφία του νέου πλαισίου βασίζεται πρωτίστως στην πρόληψη, την καθοδήγηση και την υποστήριξη των φορέων, ώστε η συμμόρφωση να επιτυγχάνεται έγκαιρα και αποτελεσματικά.
Στη συνέντευξη παρουσιάστηκαν ακόμη εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης που αξιοποιούνται ήδη στο Δημόσιο, όπως το mAigov, το mAiGreece και εργαλεία που χρησιμοποιούνται στο Ελληνικό Κτηματολόγιο. Παρουσιάστηκαν επίσης νέες πρωτοβουλίες για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης, καθώς και στους τομείς της υγείας, της δικαιοσύνης και της πολιτικής προστασίας.
Ο κ. Καρκατζούνης αναφέρθηκε και στο νέο μοντέλο εποπτείας που προβλέπει το υπό συζήτηση νομοσχέδιο, σύμφωνα με το οποίο η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα θα αναλάβει τον ρόλο της κεντρικής εποπτικής αρχής, ενώ η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων θα φιλοξενήσει το νέο Κέντρο Συντονισμού και Τεχνογνωσίας.
Κλείνοντας τη συνέντευξη, υπογράμμισε ότι η επιτυχής εφαρμογή του AI Act δεν θα εξαρτηθεί μόνο από το νέο νομοθετικό πλαίσιο, αλλά και από την ανάπτυξη δεξιοτήτων, την ενίσχυση των εποπτικών αρχών και την καλλιέργεια κουλτούρας υπεύθυνης καινοτομίας. Παράλληλα, επισήμανε ότι η Ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 2027, θα αποτελέσει σημαντική ευκαιρία για την Ελλάδα να συμβάλει ενεργότερα στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών για την τεχνητή νοημοσύνη, τις ψηφιακές υποδομές και την ψηφιακή κυριαρχία.