Μεταξύ Ιουνίου 2025 και Φεβρουαρίου 2026, η Γενική Διεύθυνση Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG TAXUD) και η Γενική Διεύθυνση Πληροφορικής (DIGIT) συνεργάστηκαν, στο πλαίσιο του προγράμματος Fiscalis, για την επικαιροποίηση του Solution Architecture Template (SAT) που αφορά την αναφορά B2B ενδοκοινοτικών συναλλαγών ηλεκτρονικής τιμολόγησης.
Η αρχική έκδοση του SAT είχε αναπτυχθεί το 2024, ενώ η νέα αναθεώρηση διασφαλίζει την πλήρη ευθυγράμμισή του με το οριστικό νομοθετικό πλαίσιο VAT in the Digital Age (ViDA), υποστηρίζοντας παράλληλα τη συνεπή και ομοιόμορφη εφαρμογή του σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στήριξη της διαλειτουργικότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο
Η πρωτοβουλία βασίστηκε σε καθιερωμένα ευρωπαϊκά πλαίσια διαλειτουργικότητας και αρχιτεκτονικής, όπως τα εξής:
- European Interoperability Reference Architecture (EIRA)
- eGovernment European Reference Architecture (eGovERA)
- Public Administration Architecture Framework (PAAF)
Τα εν λόγω πλαίσια παρέχουν κοινά αρχιτεκτονικά δομικά στοιχεία, μεθοδολογική καθοδήγηση και αρχές διακυβέρνησης, ενισχύοντας τη συνοχή, την επαναχρησιμοποίηση λύσεων και τη διαλειτουργικότητα μεταξύ των κρατών μελών κατά την υλοποίηση των Digital Reporting Requirements (DRRs) του ViDA.
Κύριοι άξονες εργασίας
Η συνεργασία επικεντρώθηκε σε τέσσερις βασικούς τομείς:
- Επικαιροποίηση βασικών αρχιτεκτονικών στοιχείων: Αναθεωρήθηκαν τα κύρια δομικά στοιχεία των SAT ανάλυσης και σχεδιασμού, ώστε να ανταποκρίνονται πλήρως στις πλέον πρόσφατες απαιτήσεις του ViDA.
- Ανάπτυξη του PAAF Motivation View: Διαμορφώθηκε με σαφήνεια το πλαίσιο κινήτρων, στόχων, αναμενόμενων αποτελεσμάτων και περιορισμών που απορρέουν από τις απαιτήσεις ψηφιακής αναφοράς του ViDA για την DG TAXUD, τη DIGIT και τα κράτη μέλη.
- Επεξεργασία του PAAF Strategy View: Καθορίστηκαν στρατηγικές κατευθύνσεις, επιχειρησιακές δυνατότητες και υψηλού επιπέδου επιλογές μετάβασης, με στόχο τη σταδιακή υιοθέτηση συστημάτων ψηφιακής αναφοράς σε πραγματικό χρόνο (real-time digital reporting) από τα κράτη μέλη.
- Εργαστήρια συνεργασίας και ανταλλαγής τεχνογνωσίας: Πραγματοποιήθηκαν εξειδικευμένα εργαστήρια με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των εθνικών φορολογικών αρχών, την πρακτική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πλαισίων διαλειτουργικότητας, τον εντοπισμό πεδίων εναρμόνισης στα διασυνοριακά φορολογικά συστήματα, την ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών, καθώς και την ανάπτυξη νέων μορφών συνεργασίας.
Οφέλη για τις φορολογικές διοικήσεις της ΕΕ
Σύμφωνα με τον Jussi Jääsaari από τη Φορολογική Διοίκηση της Φινλανδίας, η πρωτοβουλία συνέβαλε ουσιαστικά στη μετατροπή του σύνθετου πλαισίου του ViDA σε εφαρμόσιμη και πρακτική καθοδήγηση για τις εθνικές φορολογικές διοικήσεις.
Ιδιαίτερα σημαντικός κρίθηκε ο ρόλος των PAAF Motivation View και PAAF Strategy View, τα οποία υποστηρίζουν τις εθνικές αρχές στην πορεία προς την επίτευξη των στόχων ηλεκτρονικής τιμολόγησης.
Παράλληλα, η συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των κρατών μελών ενισχύθηκε σημαντικά, διαμορφώνοντας μια πιο συντονισμένη και εναρμονισμένη προσέγγιση για την ανάπτυξη πανευρωπαϊκών συστημάτων ψηφιακής φορολογικής αναφοράς.
Θετική ανταπόκριση από τους συμμετέχοντες
Η ανατροφοδότηση από τις διαδικτυακές και δια ζώσης συνεδρίες υπήρξε ιδιαίτερα θετική. Οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι οι προσδοκίες τους καλύφθηκαν σε μεγάλο ή και πλήρη βαθμό, ότι οι στόχοι των δράσεων παρουσιάστηκαν με σαφήνεια, καθώς και ότι η διοργάνωση ήταν αποτελεσματική και ουσιαστική.
Ως ιδιαίτερα χρήσιμες αξιολογήθηκαν οι παρουσιάσεις και οι συζητήσεις γύρω από το Peppol, τον οδικό χάρτη του ViDA και τα εργαλεία διαλειτουργικότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Επιπλέον, οι ομαδικές εργασίες, οι επιμέρους συνεδρίες εργασίας (breakout sessions) και η ανταλλαγή απόψεων με ειδικούς και ακαδημαϊκούς προσέδωσαν σημαντική προστιθέμενη αξία στη συνολική εμπειρία.
Οι συμμετέχοντες εξέφρασαν σαφές ενδιαφέρον για περισσότερη πρακτική καθοδήγηση στην εφαρμογή των εργαλείων διαλειτουργικότητας, για εξειδικευμένη τεχνική εκπαίδευση, για τη συνέχιση της συνεργασίας, καθώς και για περαιτέρω εμβάθυνση στις λύσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο ρόλος της DIGIT ως καταλύτη της διαλειτουργικότητας
Η DIGIT αναγνωρίστηκε ως βασικός παράγοντας επιτυχίας της πρωτοβουλίας. Μέσα από τη σαφή και πρακτική παρουσίαση των αρχιτεκτονικών εργαλείων, συνέβαλε ουσιαστικά ώστε τα κράτη μέλη να κατανοήσουν και να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τις απαιτήσεις ηλεκτρονικής τιμολόγησης του ViDA.
Πέραν της τεχνικής διάστασης, η DIGIT διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο και στην ενίσχυση της συνεργασίας, ενθαρρύνοντας την ενεργό συμμετοχή στα εργαστήρια και επιταχύνοντας την πρόοδο ως προς την ανάπτυξη των στρατηγικών και επιχειρησιακών πλαισίων.