Η GÉANT δημοσίευσε την Ετήσια Έκθεση για το 2025, παρουσιάζοντας τις βασικές εξελίξεις στις ψηφιακές υποδομές για την έρευνα και την εκπαίδευση στην Ευρώπη.
Η έκθεση αποτυπώνει τις δράσεις του προηγούμενου έτους, αλλά και τις προτεραιότητες της επόμενης περιόδου, καθώς η αυξανόμενη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, η επεξεργασία μεγάλων όγκων δεδομένων, η υπερυπολογιστική και η ανοικτή επιστήμη δημιουργούν νέες ανάγκες για ασφαλείς και αξιόπιστες ψηφιακές υποδομές.
Το 2025 αποτέλεσε επίσης έτος προετοιμασίας για τη νέα στρατηγική της GÉANT για την περίοδο 2026-2030. Η διαμόρφωσή της βασίστηκε σε διαβουλεύσεις με τα εθνικά δίκτυα έρευνας και εκπαίδευσης (National Research and Education Networks – NRENs), τα μέλη της GÉANT και ευρωπαϊκούς φορείς, ώστε οι υποδομές να ανταποκριθούν στις ανάγκες της επιστημονικής και ακαδημαϊκής κοινότητας.
Υποδομές για αυξημένες ανάγκες συνδεσιμότητας
Η συνεχής αύξηση του όγκου των δεδομένων που παράγονται από ερευνητικές δραστηριότητες δημιουργεί αυξημένες ανάγκες για υποδομές που μπορούν να υποστηρίξουν υψηλές ταχύτητες μεταφοράς δεδομένων και αξιόπιστη διασύνδεση μεταξύ οργανισμών και χωρών.
Σύμφωνα με την έκθεση, κατά τη διάρκεια του 2025 μεταφέρθηκαν μέσω του δικτύου της GÉANT περίπου 3,6 exabytes δεδομένων. Παράλληλα, συνεχίστηκαν οι αναβαθμίσεις του δικτύου κορμού, με στόχο τη βελτίωση της χωρητικότητας, της αυτοματοποίησης και της λειτουργικής διαχείρισης.
Στο ίδιο πλαίσιο, ενισχύθηκαν οι μηχανισμοί παρακολούθησης και προστασίας του δικτύου, συμπεριλαμβανομένων εργαλείων αντιμετώπισης επιθέσεων κατανεμημένης άρνησης υπηρεσίας (DDoS).
Δίκτυα για την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και της υπερυπολογιστικής
Η έκθεση αναφέρεται επίσης στην ανάπτυξη υποδομών διασύνδεσης που υποστηρίζουν την αξιοποίηση της υπερυπολογιστικής και των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη.
Η GÉANT συμμετέχει στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής υποδομής υπερ-συνδεσιμότητας (Hyperconnectivity), η οποία αφορά τη διασύνδεση υποδομών υψηλών υπολογιστικών επιδόσεων (High Performance Computing – HPC), υπερυπολογιστών, εγκαταστάσεων τεχνητής νοημοσύνης, κβαντικών υποδομών και ερευνητικών κέντρων.
Η ανάγκη για τέτοιου τύπου υποδομές συνδέεται με την αυξανόμενη αξιοποίηση υπολογιστικών πόρων μεγάλης κλίμακας, ιδιαίτερα σε τομείς όπου απαιτείται επεξεργασία και ανάλυση μεγάλων συνόλων δεδομένων.
Υπηρεσίες cloud και ψηφιακά εργαλεία για την έρευνα
Η έκθεση αναφέρεται επίσης στην ανάπτυξη υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους που υποστηρίζουν τις ανάγκες πανεπιστημίων και ερευνητικών οργανισμών.
Μέσω του πλαισίου OCRE 2024, περισσότεροι από 1.100 οργανισμοί σε 29 ευρωπαϊκές χώρες έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες cloud για ερευνητικές και εκπαιδευτικές ανάγκες.
Παράλληλα, παρουσιάζεται η ανάπτυξη του Digital Research Environment (DRE), ενός περιβάλλοντος που διευκολύνει την πρόσβαση των ερευνητών σε ψηφιακούς πόρους, υπηρεσίες cloud και εργαλεία συνεργασίας.
Οι υπηρεσίες αυτές συνδέονται με τις ευρωπαϊκές προσπάθειες για την ανάπτυξη της ανοικτής επιστήμης και την ευκολότερη κοινή χρήση ερευνητικών υποδομών.
Ψηφιακή ταυτότητα και ασφαλής πρόσβαση
Η έκθεση αναφέρεται στις υπηρεσίες ψηφιακής ταυτοποίησης που επιτρέπουν σε χρήστες να αποκτούν ασφαλή πρόσβαση σε υπηρεσίες διαφορετικών οργανισμών, χρησιμοποιώντας τα στοιχεία του ιδρύματός τους.
Η υπηρεσία eduGAIN, η οποία συνδέει εθνικές ομοσπονδίες ταυτοποίησης, αριθμεί 83 συμμετέχουσες ομοσπονδίες και υποστηρίζει περισσότερους από 10.100 παρόχους ταυτότητας και υπηρεσιών.
Παράλληλα, το eduroam παραμένει ευρέως χρησιμοποιούμενο από την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα διεθνώς, προσφέροντας ασφαλή πρόσβαση σε ασύρματα δίκτυα. Το 2025 καταγράφηκαν περισσότερες από 9,2 δισεκατομμύρια πιστοποιήσεις χρηστών μέσω της υπηρεσίας.
Η έκθεση αναφέρεται επίσης στην περαιτέρω ανάπτυξη υπηρεσιών όπως το MyAccessID και το MyAcademicID, οι οποίες διευκολύνουν την πρόσβαση σε ευρωπαϊκές ερευνητικές και εκπαιδευτικές υπηρεσίες.
Κυβερνοασφάλεια στις ερευνητικές υποδομές
Η προστασία των ψηφιακών υποδομών αποτελεί έναν από τους άξονες που παρουσιάζονται στην έκθεση, καθώς οι υποδομές έρευνας και εκπαίδευσης καλούνται να ανταποκριθούν σε αυξημένες απαιτήσεις ασφάλειας.
Κατά το 2025 συνεχίστηκαν οι δράσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας των υπηρεσιών, την ανταλλαγή τεχνογνωσίας μεταξύ των εθνικών δικτύων έρευνας και εκπαίδευσης, καθώς και την ανάπτυξη μηχανισμών προστασίας.
Στο πλαίσιο αυτό, η έκθεση καταγράφει και την πιστοποίηση της GÉANT σύμφωνα με το πρότυπο ISO 27001 για τη διαχείριση της ασφάλειας των πληροφοριών.
Ευρωπαϊκή και διεθνής ερευνητική συνεργασία
Το δίκτυο της GÉANT υποστηρίζει ερευνητικές συνεργασίες μεγάλης κλίμακας, επιτρέποντας τη διακίνηση δεδομένων και την πρόσβαση σε ψηφιακές υπηρεσίες μεταξύ οργανισμών και χωρών.
Η έκθεση αναφέρεται στη συμμετοχή της GÉANT σε διεθνείς ερευνητικές υποδομές και έργα, όπως το CERN, το Copernicus, το SKA και το ITER, όπου η αξιόπιστη συνδεσιμότητα αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη συνεργασία επιστημονικών ομάδων και την ανταλλαγή δεδομένων.
Η συμμετοχή των εθνικών δικτύων
Η ανάπτυξη και λειτουργία της ευρωπαϊκής υποδομής έρευνας και εκπαίδευσης συνδέεται με τη συνεργασία της GÉANT με τα εθνικά δίκτυα έρευνας και εκπαίδευσης.
Στην Ελλάδα, το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ) συμμετέχει στο δίκτυο συνεργασίας της GÉANT, συμβάλλοντας στη διασύνδεση της ελληνικής ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας με ευρωπαϊκές ψηφιακές υποδομές και υπηρεσίες.
Οι προτεραιότητες της επόμενης περιόδου
Η Ετήσια Έκθεση 2025 καταγράφει τις εξελίξεις που διαμορφώνουν τις ψηφιακές υποδομές έρευνας και εκπαίδευσης, καθώς η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών αυξάνει τις απαιτήσεις σε συνδεσιμότητα, υπολογιστική ισχύ και ασφάλεια.
Στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής περιόδου της GÉANT, δίνεται έμφαση στην ανάπτυξη υπηρεσιών και υποδομών για την υποστήριξη της συνεργασίας μεταξύ ευρωπαϊκών οργανισμών, της ανοικτής επιστήμης και της αξιοποίησης νέων τεχνολογιών στην έρευνα και την εκπαίδευση.