Πώς μπορεί η συνεργασία μεταξύ δημόσιων διοικήσεων, επιχειρήσεων, ερευνητών και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών να συμβάλει στη βελτίωση των ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών σε ολόκληρη την Ευρώπη; Το ερώτημα αυτό βρίσκεται στο επίκεντρο της δεύτερης ετήσιας συνέλευσης της Κοινότητας για μια Διαλειτουργική Ευρώπη (Interoperable Europe Community), η οποία θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακά την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026.
Με θέμα , «Προχωρώντας προς τα εμπρός» («Moving Forward») , η φετινή διοργάνωση θα δώσει στα μέλη τη δυνατότητα να αποτιμήσουν την πορεία της Κοινότητας κατά τον τελευταίο χρόνο, να ανταλλάξουν εμπειρίες και να συμβάλουν στον καθορισμό των προτεραιοτήτων και των συγκεκριμένων δράσεων που θα αποτελέσουν τη βάση του έργου της κατά την επόμενη περίοδο.
Η συνέλευση εντάσσεται στο θεσμικό πλαίσιο συνεργασίας που έχει διαμορφώσει ο Κανονισμός για μια Διαλειτουργική Ευρώπη (Interoperable Europe Act) και αναδεικνύει τον ρόλο της ευρύτερης κοινότητας των ανθρώπων και των οργανισμών που συμμετέχουν στην ανάπτυξη και τον ψηφιακό μετασχηματισμό των δημόσιων υπηρεσιών.
Θεσμικό πλαίσιο και δυνατότητες συμμετοχής
Το άρθρο 16 του Κανονισμού για μια Διαλειτουργική Ευρώπη προβλέπει τη σύσταση της Κοινότητας για μια Διαλειτουργική Ευρώπη. Όταν ζητείται από το Συμβούλιο για μια Διαλειτουργική Ευρώπη (Interoperable Europe Board), η Κοινότητα μπορεί να παρέχει τεχνογνωσία και συμβουλές, υποστηρίζοντας το έργο του.
Ο Κανονισμός προσδιορίζει παράλληλα ένα ευρύ πεδίο συμμετοχής. Στην Κοινότητα μπορούν να εντάσσονται δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και μέλη της ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας που είναι εγκατεστημένα σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συμμετοχή δεν περιορίζεται στην ανταλλαγή απόψεων. Τα μέλη μπορούν να συνεισφέρουν περιεχόμενο στην πύλη Interoperable Europe, να παρέχουν τεχνογνωσία για την ανάπτυξη λύσεων διαλειτουργικότητας, να συμμετέχουν σε ομάδες εργασίας και άλλες δραστηριότητες, καθώς και να συμβάλλουν στην προώθηση της χρήσης προτύπων και πλαισίων διαλειτουργικότητας.
Στο ίδιο θεσμικό πλαίσιο εντάσσεται και η ετήσια συνέλευση. Οργανώνεται από το Συμβούλιο για μια Διαλειτουργική Ευρώπη και αποτελεί ευκαιρία για την παρουσίαση της πορείας της Κοινότητας, την ανταλλαγή γνώσης και τον σχεδιασμό των επόμενων δραστηριοτήτων της.
Η θεσμική αυτή προσέγγιση αντανακλά και την ευρύτερη αντίληψη του Κανονισμού για τη διαλειτουργικότητα. Η αποτελεσματική λειτουργία μιας ψηφιακής δημόσιας υπηρεσίας πέρα από τα εθνικά σύνορα δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνολογική υποδομή. Προϋποθέτει συμβατούς κανόνες και διαδικασίες, κοινά πρότυπα, συνεπή διαχείριση δεδομένων και κατάλληλες οργανωτικές ρυθμίσεις, ώστε διαφορετικές διοικήσεις και συστήματα να μπορούν να συνεργάζονται στην πράξη.
Μια κοινότητα που συνδέει διαφορετικά πεδία
Η Κοινότητα για μια Διαλειτουργική Ευρώπη λειτουργεί ως σημείο σύνδεσης διαφορετικών πεδίων γνώσης και εξειδίκευσης που σχετίζονται με τη διαλειτουργικότητα. Στην πύλη Interoperable Europe έχουν αναπτυχθεί εξειδικευμένες κοινότητες και πρωτοβουλίες, καθεμία από τις οποίες εστιάζει σε διαφορετικές πτυχές του ψηφιακού μετασχηματισμού του δημόσιου τομέα.
Το SEMIC, για παράδειγμα, επικεντρώνεται στη σημασιολογική διαλειτουργικότητα, ενώ το Open Source Observatory (OSOR) συγκεντρώνει γνώση και εμπειρία σχετικά με την αξιοποίηση λογισμικού ανοικτού κώδικα στον δημόσιο τομέα. Η κοινότητα Digital-ready Policymaking, από την πλευρά της, εξετάζει τον σχεδιασμό πολιτικών και νομοθεσίας που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του ψηφιακού περιβάλλοντος. Στο ίδιο οικοσύστημα περιλαμβάνονται επίσης δραστηριότητες και θεματικές που αφορούν την αρχιτεκτονική διαλειτουργικότητας, τις αξιολογήσεις διαλειτουργικότητας, τις ψηφιακές δεξιότητες και την παρακολούθηση της ψηφιακής εξέλιξης του δημόσιου τομέα.
Η αξία της ευρύτερης Κοινότητας βρίσκεται ακριβώς στη δυνατότητα να φέρνει αυτές τις διαφορετικές οπτικές σε επαφή. Με αυτή την έννοια, μπορεί να λειτουργήσει ως «κοινότητα κοινοτήτων», δημιουργώντας χώρο για ανταλλαγή γνώσης και συνεργασία μεταξύ ειδικοτήτων που συχνά αντιμετωπίζουν διαφορετικές πλευρές του ίδιου ζητήματος.
Η ανάγκη αυτή γίνεται ιδιαίτερα εμφανής στις διασυνοριακές ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες. Η ανάπτυξη μιας τέτοιας υπηρεσίας μπορεί να απαιτεί ταυτόχρονα συμβατό θεσμικό πλαίσιο, κοινά μοντέλα και πρότυπα δεδομένων, κατάλληλες αρχιτεκτονικές και επαναχρησιμοποιήσιμες λύσεις λογισμικού. Η συνδυασμένη αξιοποίηση αυτών των γνώσεων επιτρέπει μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση της διαλειτουργικότητας, στην οποία οι τεχνικές λύσεις συνδέονται με τις οργανωτικές, θεσμικές και σημασιολογικές απαιτήσεις μιας υπηρεσίας.
Πληροφορίες συμμετοχής
Η δεύτερη ετήσια συνέλευση της Κοινότητας για μια Διαλειτουργική Ευρώπη θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026, από τις 14:00 έως τις 16:30 ώρα Βρυξελλών, διαδικτυακά μέσω Webex. Η συμμετοχή είναι δωρεάν και ανοιχτή στα μέλη της Κοινότητας, αλλά και σε όσους ενδιαφέρονται για τη διαλειτουργικότητα και τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες στην Ευρώπη.
Για την εγγραφή απαιτείται λογαριασμός EU Login, ο οποίος μπορεί να δημιουργηθεί και κατά τη διαδικασία εγγραφής. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης διαδραστικό κουίζ για τη διαλειτουργικότητα, ενώ όσοι συγκεντρώσουν την απαιτούμενη βαθμολογία μπορούν να λάβουν πιστοποίηση από την Ακαδημία Interoperable Europe.
Περισσότερες πληροφορίες για την Κοινότητα, τη συμμετοχή και τις δυνατότητες συνεισφοράς καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους είναι διαθέσιμες στην πύλη Interoperable Europe.
Από την αποτίμηση στις προτεραιότητες της επόμενης χρονιάς
Η φετινή συνέλευση θα εξετάσει αρχικά την πορεία της Κοινότητας από την προηγούμενη ετήσια συνάντηση έως σήμερα, με αναφορά στις βασικές εξελίξεις και στα αποτελέσματα της περασμένης χρονιάς.
Στη συνέχεια, η συζήτηση θα επικεντρωθεί στις εμπειρίες και τις προοπτικές των μελών, με στόχο να αναδειχθούν κοινές προκλήσεις, σημεία σύγκλισης και πεδία στα οποία υπάρχουν περιθώρια για κοινές πρωτοβουλίες. Η ανταλλαγή απόψεων θα επιτρέψει στους συμμετέχοντες να εξετάσουν ζητήματα που αντιμετωπίζουν στην πράξη και να τα συσχετίσουν με τις εμπειρίες άλλων φορέων και επαγγελματιών στην Ευρώπη.
Το τελευταίο μέρος της συνέλευσης θα είναι αφιερωμένο στον καθορισμό των προτεραιοτήτων για την επόμενη χρονιά. Οι συμμετέχοντες θα κληθούν να εντοπίσουν και να ιεραρχήσουν συγκεκριμένους τομείς δράσης, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση του μελλοντικού σχεδιασμού και του οδικού χάρτη της Κοινότητας.
Με αυτόν τον τρόπο, η συνέλευση δεν θα περιοριστεί στην αποτίμηση του έργου που έχει ήδη πραγματοποιηθεί. Θα λειτουργήσει και ως διαδικασία καθορισμού των θεμάτων και των δράσεων που θα βρεθούν στο επίκεντρο της Κοινότητας κατά την επόμενη περίοδο.