Για περισσότερο από μια δεκαετία, η αξιολόγηση Ωριμότητας Ανοικτών Δεδομένων (Open Data Maturity – ODM) καταγράφει την εξέλιξη των οικοσυστημάτων ανοικτών δεδομένων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Βοηθά τις συμμετέχουσες χώρες να κατανοήσουν καλύτερα και να ενισχύσουν τις πολιτικές τους για τα δεδομένα, τις πύλες δεδομένων, την ποιότητα των μεταδεδομένων και την επαναχρησιμοποίηση των δεδομένων.
Καθώς η ευρωπαϊκή αγορά δεδομένων συνεχίζει να εξελίσσεται, με κινητήριες δυνάμεις νέες νομοθετικές προτάσεις όπως το «Digital Omnibus», τις τεχνολογικές εξελίξεις όπως η τεχνητή νοημοσύνη και τις αυξανόμενες προσδοκίες για την ποιότητα και τον αντίκτυπο των δεδομένων, η αξιολόγηση ODM οφείλει επίσης να προσαρμοστεί. Αξιοποιώντας νομοθετική ανάλυση, διεθνή συγκριτική αξιολόγηση, τεχνικές δοκιμές και διαβούλευση με τα κράτη μέλη, η πιο πρόσφατη μεθοδολογική μελέτη που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Πύλη Δεδομένων διερευνά πώς το πλαίσιο ODM μπορεί να παραμείνει ένα αξιόπιστο και επίκαιρο εργαλείο συγκριτικής αξιολόγησης. Εξετάζει βραχυπρόθεσμες, μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες ευκαιρίες για τη βελτίωση της αξιολόγησης.
Η μελέτη καταλήγει ότι οι μελλοντικές αξιολογήσεις ODM θα πρέπει να βασιστούν στα δυνατά σημεία της σημερινής προσέγγισης, εισάγοντας παράλληλα στοχευμένες βελτιώσεις. Αντί για απομάκρυνση από το υφιστάμενο μοντέλο αυτοαξιολόγησης, προτείνει ένα πιο απλοποιημένο ερωτηματολόγιο που θα διανεμηθεί σε σύντομο χρονικό ορίζοντα, ισχυρότερους μηχανισμούς ανεξάρτητης επικύρωσης και ευρύτερη χρήση αυτοματοποιημένων τεκμηρίων για την υποστήριξη και την επαλήθευση των αποτελεσμάτων. Τα μέτρα αυτά στοχεύουν στη μείωση της πολυπλοκότητας της υποβολής στοιχείων, στην ενίσχυση της αξιοπιστίας των αποτελεσμάτων και στη μεγαλύτερη έμφαση στις πραγματικές επιδόσεις, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα συνέχεια και διατηρώντας τη συνεργατική προσέγγιση που εκτιμούν τα κράτη μέλη.
Για να στηριχθεί η υλοποίηση, η μελέτη παρουσιάζει έναν σταδιακό οδικό χάρτη με πρακτικά βήματα για τη συνεχή βελτίωση της αξιολόγησης, την ευθυγράμμισή της με το εξελισσόμενο πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ για τα δεδομένα και τη διασφάλιση ότι η αξιολόγηση ODM θα συνεχίσει να προσφέρει πολύτιμες γνώσεις για την ωριμότητα, τις επιδόσεις και τον αντίκτυπο των ανοικτών δεδομένων στην Ευρώπη και πέρα από αυτήν.
Θέλετε να μάθετε τι κάνουν στην πράξη οι χώρες για να βελτιώσουν την ωριμότητά τους στα ανοικτά δεδομένα; Η πιο πρόσφατη έκθεση βέλτιστων πρακτικών ODM συγκεντρώνει μια επιλογή πραγματικών παραδειγμάτων χωρών από τις αξιολογήσεις του 2024 και του 2025. Η έκθεση προσφέρει πρακτική καθοδήγηση και έμπνευση για κυβερνήσεις που επιδιώκουν να ενισχύσουν τα οικοσυστήματα ανοικτών δεδομένων τους. Αποτελεί έναν από τους τρόπους με τους οποίους η αξιολόγηση ODM υποστηρίζει τη μάθηση και την ανταλλαγή γνώσεων.